{"id":99,"date":"2013-12-30T11:52:38","date_gmt":"2013-12-30T10:52:38","guid":{"rendered":"http:\/\/www.ulucz.org\/?p=99"},"modified":"2014-05-16T11:14:48","modified_gmt":"2014-05-16T09:14:48","slug":"linia-molotowa-bunkry-w-uluczu","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.ulucz.org\/?p=99","title":{"rendered":"Linia Mo\u0142otowa- Bunkry w Uluczu"},"content":{"rendered":"

Linia Mo\u0142otowa to najd\u0142u\u017cszy systemem umocnie\u0144 w Polsce. Ci\u0105gnie si\u0119 przez oko\u0142o 1300 km od Bieszczad\u00f3w po Pomorze.<\/strong><\/p>\n

Jednak jej s\u0142awa dopiero zaczyna si\u0119 rodzi\u0107. Wcze\u015bniej traktowana by\u0142a prawie jak legenda. Wspomnienia o Linii Mo\u0142otowa zatar\u0142y si\u0119, bo po wojnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w przesta\u0142a istnie\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 bunkr\u00f3w wysadzili Niemcy podczas prze\u0142amywania linii w 1941 roku. Reszt\u0119 zniszczy\u0142y id\u0105ce na Berlin wojska radzieckie w 1944 roku. Dzie\u0142a zniszczenia doko\u0144czy\u0142y po II wojnie \u015bwiatowej wojska polskie, by schrony nie stanowi\u0142y oparcia dla UPA.<\/p>\n

\"image002\"<\/a>Kule si\u0119 bunkr\u00f3w nie ima\u0142y<\/b><\/p>\n

W pami\u0119ci ludzkiej przerwa\u0142y tylko opowie\u015bci, okraszone ludow\u0105 fantazj\u0105. M\u00f3wi\u0105 one o \u015bcianach bunkr\u00f3w wy\u0142o\u017conych gum\u0105, by odbija\u0142y si\u0119 od nich pociski. Tak oto prozaiczne smo\u0142owanie zyska\u0142o ba\u015bniow\u0105 otoczk\u0119.<\/p>\n

Pawe\u0142 W\u00f3jcik, jeden z autor\u00f3w przewodnika po rowerowym „Szlaku nadsa\u0144skich umocnie\u0144 – Linia Mo\u0142otowa\u201d, jest pewien, \u017ce zyska ona podobny rozg\u0142os jak Mi\u0119dzyrzecki Rejon Umocnie\u0144, czy Wilczy Szaniec w Gier\u0142o\u017cy, kt\u00f3re s\u0105 odwiedzane przez tysi\u0105ce turyst\u00f3w. – W promocji jeste\u015bmy jednak zap\u00f3\u017anieni o jakie\u015b kilkadziesi\u0105t lat – przyznaje badacz bunkr\u00f3w.<\/p>\n

Jednym z najmniej znanych odcink\u00f3w Linii Mo\u0142otowa, ale i najciekawszych, jest jej po\u0142udniowy fragment, ci\u0105gn\u0105cy si\u0119 od Bieszczad\u00f3w, od B\u00f3brki przez Myczkowce, Lesko, Za\u0142u\u017c, Olchowce, Sanok, Dobr\u0105 a\u017c po Dyn\u00f3w. Dalej linia idzie na Przemy\u015bl i Lubacz\u00f3w. – Zlokalizowana jest na niej imponuj\u0105ca liczba obiekt\u00f3w – podkre\u015bla Robert Ba\u0144kosz, wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rca przewodnika opracowanego wsp\u00f3lnie z Paw\u0142em W\u00f3jcikiem, Krzysztofem Plamowskim i Arkadiuszem Komskim.<\/p>\n

Rosjanom zabrak\u0142o czasu
\n<\/b><\/p>\n

Sowieci zbudowali „Lini\u0119 Mo\u0142otowa\u201d w latach 1940-41. Utworzy\u0142o j\u0105 2,5 tysi\u0105ca betonowych schron\u00f3w, z czego tylko cze\u015b\u0107 zdo\u0142ano przez atakiem Hitlera na ZSRR wyposa\u017cy\u0107.<\/p>\n

– Oblicza si\u0119, \u017ce linia by\u0142a <\/a>zrealizowana zaledwie w 30 procentach – dodaje Ba\u0144kosz.<\/p>\n

– Z niekt\u00f3rych schron\u00f3w zd\u0105\u017cono zdj\u0105\u0107 tylko szalunek.<\/p>\n

Na odcinku bieszczadzkim Rosjanie zd\u0105\u017cyli wznie\u015b\u0107 71, schron\u00f3w, m.in. 2 w B\u00f3brce, 2 w Myczkowcach, 7 w Lesku, 5 w Woli Posto\u0142owej, 15 w Za\u0142u\u017cu, 13 w Olchowach, 3 w Dobrej i 2 w Uluczu. To zapewne nie jest ostateczna liczba.<\/p>\n

– Najwi\u0119cej jest tzw. bunkr\u00f3w polowych, jednoizbowych – opisuje W\u00f3jcik.<\/p>\n

– Opr\u00f3cz tego w Lesku, Za\u0142u\u017cu i Olchowcach s\u0105 kompleksy sk\u0142adaj\u0105ce si\u0119 z kilkunastu bunkr\u00f3w, tzw. punkty oporu. Wyst\u0119puj\u0105 w nich trzy rodzaje bunkr\u00f3w: kaponiery – prowadz\u0105ce ogie\u0144 na dwie strony, p\u00f3\u0142kaponiery – strzelaj\u0105ce w jedn\u0105 stron\u0119 oraz bunkry do ognia czo\u0142owego.<\/p>\n

Mamy r\u00f3wnie\u017c bunkry dowodzenia, kt\u00f3re wyposa\u017cone by\u0142y w dwa peryskopy. Mia\u0142y one kontrolowa\u0107 ca\u0142\u0105 dolin\u0119. Jeden taki na pewno jest w Lesku, drugi prawdopodobnie w Sanoku.<\/p>\n

Bunkry tak lokalizowano w terenie, aby nawzajem blokowa\u0142y przedpole ogniem krzy\u017cowym, a jeden z nich po\u0142o\u017cony wy\u017cej m\u00f3g\u0142 wspiera\u0107 ogniem dwa bunkry po\u0142o\u017cone ni\u017cej lub obok.<\/p>\n

W schronach by\u0142y podziemne zbiorniki paliwa oraz generatory pr\u0105dotw\u00f3rcze. W otoczeniu schron\u00f3w stawiano sztuczne przeszkody terenowe, np. „schody Tytana\u201d utrudniaj\u0105ce przemieszczanie si\u0119 czo\u0142g\u00f3w, „z\u0119by smoka\u201d, czyli betonowe zapory przeciwpancerne oraz zasieki z drutu kolczastego dla piechoty. Nie zdo\u0142ano ju\u017c ich porz\u0105dnie zamaskowa\u0107, gdy\u017c rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 „Barbarossa\u201d.<\/p>\n

Jak w bunkrze zgin\u0119\u0142y dzieci<\/b><\/p>\n

Atak niemiecki, przy wsparciu wojsk s\u0142owackich, nast\u0105pi\u0142 22 czerwca 1941 r. Umocnienie\u0144 radzieckich bronili pogranicznicy z 92 i 93 Oddzia\u0142u Pogranicza. Niekt\u00f3rym radzieckim za\u0142ogom uda\u0142o si\u0119 w niedoko\u0144czonych schronach przetrwa\u0107 kilka dni. Je\u0144c\u00f3w nak\u0142oniono do wzywania obsady innych bunkr\u00f3w do poddania si\u0119. Tych, kt\u00f3rzy nie chcieli z\u0142o\u017cy\u0107 broni, zabito wysadzaj\u0105c umocnienia w powietrze lub u\u017cywaj\u0105c gazu.<\/p>\n

W bunkrze w Za\u0142u\u017cu za pomoc\u0105 miotaczy ognia i \u0142adunk\u00f3w u\u015bmiercono 25 os\u00f3b, w tym cywil\u00f3w. Dow\u00f3dca bunkra, kpt. Rikadze, schroni\u0142 si\u0119 w nim wraz z kilkorgiem dzieci, \u017con\u0105 i guwernantk\u0105.<\/p>\n

Najd\u0142u\u017cej – do 12 lipca – broni\u0142y si\u0119 za\u0142ogi w Lesku. Waleczn\u0105 postaw\u0119 radzieckich \u017co\u0142nierzy wymuszono gro\u017abami, \u017ce je\u015bli nie b\u0119d\u0105 broni\u0107 si\u0119 do samego ko\u0144ca, to zostan\u0105 rozstrzelane ich rodziny.<\/p>\n

Piwniczka i klub m\u0142odzie\u017cowy <\/b><\/p>\n

Dzisiaj niekt\u00f3re bunkry trudno odnale\u017a\u0107 w terenie. Ruiny poros\u0142y krzakami. W jednych okoliczna ludno\u015b\u0107 urz\u0105dzi\u0142a sobie piwniczki. W Zwierzyniu dzieciaki przerobi\u0142y bunkier na klub m\u0142odzie\u017cowy. Ale wrastaj\u0105ce zainteresowanie fortyfikacjami, powoduje, \u017ce powraca si\u0119 nie tylko do ich historii, ale udost\u0119pnia si\u0119 je r\u00f3wnie\u017c turystom. To w\u0142a\u015bnie z my\u015bl\u0105 o nich powsta\u0142 „Szlak nadsa\u0144skich umocnie\u0144 i przewodnik. „Linia Mo\u0142otowa\u201d.<\/p>\n

O bieszczadzkim odcinku Linii Mo\u0142otowa pisz\u0105 ju\u017c presti\u017cowe przewodniki. Informacja o nim znalaz\u0142y si\u0119 w publikacji „Fortyfikacje – przewodnik po Polsce\u201d oraz we francuskim przewodniku po naszym kraju oraz w przewodniku po fortyfikacjach i miastach z eksponatami z II wojny \u015bwiatowej wydanej przez Muzeum Wa\u0142u Atlantyckiego w Saint-Nazaire.<\/p>\n

– Bunkry s\u0105 tak interesuj\u0105ce, bo dla zwyk\u0142ych ludzi by\u0142y przez lata niedost\u0119pne – uwa\u017ca Ba\u0144kosz. – Tury\u015bci chc\u0105 dowiedzie\u0107 si\u0119, jak za\u0142ogi, kt\u00f3re sp\u0119dza\u0142y w schronach kilka, czy kilkana\u015bcie dni, \u017cy\u0142y. Chc\u0105 poczu\u0107 ten klimat. Atrakcyjno\u015b\u0107 zale\u017cy te\u017c od sposobu udost\u0119pniania. W Polsce po niekt\u00f3rych bunkrach oprowadzaj\u0105 przewodnicy w stroju z epoki. To s\u0105 \u017cywe muzea historii.<\/p>\n

Jak dojecha\u0107?<\/b><\/p>\n

\"image001\"<\/a>
\n<\/b>Po\u0142udniow\u0105 cze\u015b\u0107 Linii Mo\u0142otowa najlepiej zwiedza\u0107 na trasie Podkarpackiego Szlaku Rowerowego „\u015aladami nadsa\u0144skich umocnie\u0144\u201d
\nSzlak liczy ok. 150 km – z B\u00f3brki ko\u0142o Soliny do Przemy\u015bla wzd\u0142u\u017c Sanu. Pocz\u0105tek szlaku znajduje si\u0119 w Solinie, przy zaporze. S\u0105 tam liczne parkingi samochodowe. Na drogowskazach do poszczeg\u00f3lnych obiekt\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 pozycje GPS.<\/p>\n

Dorota M\u0119karska<\/p>\n

\u0179r\u00f3d\u0142o: http:\/\/www.nowiny24.pl\/apps\/pbcs.dll\/article?AID=\/99999999\/TURYSTYKA01\/174960119<\/a><\/p>\n

ngg_shortcode_0_placeholder<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Linia Mo\u0142otowa to najd\u0142u\u017cszy systemem umocnie\u0144 w Polsce. Ci\u0105gnie si\u0119 przez oko\u0142o 1300 km od Bieszczad\u00f3w po Pomorze. Jednak jej s\u0142awa dopiero zaczyna si\u0119 rodzi\u0107. Wcze\u015bniej traktowana by\u0142a prawie jak legenda. Wspomnienia o Linii Mo\u0142otowa zatar\u0142y si\u0119, bo po wojnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 obiekt\u00f3w przesta\u0142a istnie\u0107. Cz\u0119\u015b\u0107 bunkr\u00f3w wysadzili Niemcy podczas prze\u0142amywania linii w 1941 roku. Reszt\u0119 … <\/p>\n

Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1100,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-99","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artykuly","item-wrap"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=99"}],"version-history":[{"count":11,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1650,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/99\/revisions\/1650"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1100"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=99"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=99"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.ulucz.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=99"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}